Klub Sportowy „Społem” - Łódź - ul. Północna 36 logo

Aktualności

Budowanie łuczniczych fundamentów

26 lipca, 2017

6Rozpoczęły się wakacje. Zawodnicy naszej sekcji łuczniczej coraz częściej pojawiają się na klubowych torach łuczniczych usytuowanych w Parku Helenów. Odwiedzając jeden z takich treningów odbyłem ciekawą rozmowę ze Zbigniewem Kowalczykiem – utytułowanym trenerem sekcji łuczniczej K.S. „Społem”, trenerem Kadry Narodowej Juniorów Polskiego Związku Łuczniczego, byłym zawodnikiem klubu.

MJ: Witam trenerze, cieszę się, że spotykamy się w tak pięknych/słonecznych okolicznościach przyrody. Obserwując naszych łuczników od dobrych już chwil ciśnie mi się na usta pytanie o specyfikę treningu łuczniczego.

ZK: Trening łuczniczy to przede wszystkim trening techniczny polegający na wykonaniu określonego ruchu w określonym czasie, praca nad powtarzalnością ruchu, ale też nad ustawieniem sprzętu.

MJ: Co składa się na trening łuczniczy? Wykonanie jakich czynności uważa się za zaliczony, kompletny trening?

ZK: Trening polega na oddaniu minimum 100 strzałów.  Tę liczbę uznaje się za absolutne minimum. Zalecane jest jednak by oddawać więcej niż 100 strzałów w ciągu jednego treningu. W przygotowaniu łucznika niezwykle ważnym jest tzw. strzelanie interwałowe, które ma za zadanie przyzwyczaić mięśnie do określonego wysiłku.
Dla każdego zawodnika indywidualnie układane są zadania treningowe (w ujęciu tygodniowym, miesięcznym, rocznym).

MJ: Od czego zależy zróżnicowanie zadań treningowych?  

ZK: Dla każdego zawodnika układany jest indywidualny program treningowy w zależności od programu startów w zawodach. Jedni przygotowują formę na Mistrzostwa Polski, inni na Mistrzostwa 4Świata. Stąd trzeba dobierać odpowiednie obciążenia. W ciągu roku zawodnicy przechodzą różne okresy tzw. okres przygotowawczy, przedstartowy, startowy, roztrenowania. Zmienne obciążenie zależy od odległości, na jaką się strzela oraz indywidualnego programu szkolenia. Cykl treningowy układa się na cały rok, indywidualnie dla każdego zawodnika.

MJ: Jak dużo czasu powinno się poświęcać na trening by utrzymać formę?

ZK: Najlepsi trenują pięć razy w tygodniu. Podstawą jest odbycie trzech treningów w ciągu tygodnia. Oczywiście wszystko zależy od kategorii wiekowej.

MJ: Ile przeciętnie trwa trening?

ZK: Trening trwa od 1 godziny do 3 godzin.

MJ: Czy trenuje się w każdych warunkach pogodowych np. w deszczu?

ZK: Trening, tak jak i zawody przeprowadza się w różnych warunkach pogodowych, nawet w deszczu. Warto mieć zatem przy sobie dodatkowe obuwie, rezerwowy strój. Trening nie rozpoczyna się ani nie jest kontynuowany w burzy.

MJ: Czy łucznicy mają jakiś specjalny sprzęt do treningu/zawodów w deszczu?

ZK: Deszcz co prawda nie wpływa na konieczność zmiany sprzętu na specjalny, przystosowany do mokrej aury ale np. może pojawić się konieczność przestawienia celownika. Celownik ustawia się w zależności od zmiennych pogodowych. Jeśli zawody odbywają się w deszczu zawodnicy muszą wziąć poprawkę na takie czynniki jak temperatura oraz wilgotność.

10MJ: Czy trening opiera się tylko na ćwiczeniu wspomnianej powtarzalności ruchu? Sądząc po długości trwania treningu, trzeba mieć także sporą siłę by to wszystko wytrzymać fizycznie?

ZK: Siła naciągu łuku wynosi  od 5 do 25 kg, masa łuku od 1 kg do 4 kg dlatego niezbędny jest trening siłowy. W skład treningu ogólnorozwojowego wchodzi trening siłowy i bieganie. Ćwiczymy mięśnie jednocześnie pracując nad kondycją.

Trening siłowy jest niezbędny do ogólnego przygotowania organizmu do podjęcia pracy, wysiłku jaki niesie ze sobą uprawianie łucznictwa. Nie mniej ważny jest tzw. trening na łuku czyli przyzwyczajanie odpowiednich partii mięśni do określonego wysiłku. Stąd tak ważne jest ćwiczenie powtarzalności ruchu.

Bieganie wpływa z kolei na rozwój mięśni nóg, buduje kondycję. Podczas zawodów kilkanaście razy trzeba przemierzyć drogę ze stanowiska strzeleckiego do maty łuczniczej by wyciągnąć strzały i z powrotem.

Tak naprawdę, jeśli chodzi o trening mięśniowy to w łucznictwie wszystko jest ważne. Zawodnika „buduje się” od palców stóp, aż po głowę – od „fundamentów” aż do samej góry.

MJ: Czego dotyczy skrót BPS i na czym polega?

ZK: Bezpośrednie Przygotowanie Startowe to specjalistyczny okres poprzedzający start w zawodach, któremu podporządkowany jest całościowy program przygotowań.  Na Bezpośrednie Przygotowanie Startowe składa się praca nad trzema aspektami czyli nad siłą, wytrzymałością oraz techniką. W ciągu roku realizuje się tzw. mini cykle roczne, podczas których w zależności od potrzeb nacisk kładzie się na daną zmienną.

MJ: Czy istnieją jakieś przeciwwskazania do uprawiania łucznictwa?

ZK: Generalnie nie ma przeciwwskazań do uprawiania łucznictwa poza lekarskimi, podobnie jak w każdej innej dyscyplinie sportu.14

MJ: Porozmawiajmy trochę o sprzęcie. Na początek banalne pytanie – z czego składa się łuk?

ZK: Łuk składa się z rękojeści zwanej majdanem, ramion, cięciwy, celownika, podstawki (na podstawce oparta jest strzała), butona (jest używany po to, by osiągnąć optymalny lot strzały), zestawu stabilizatorów (stabilizują pracę łuku). Łuk dobiera się do zawodnika, potocznie mówiąc – ustawia się pod niego w zakresie np. ustawienia ramion, długości  i twardości strzał, „twardości”  łuku (siły naciągu cięciwy przyp. red.).

MJ: Na czym polega przygotowanie łuku przed treningiem/zawodami?

ZK: Przygotowanie łuku polega przede wszystkim na nałożeniu cięciwy i ustawieniu jej na odpowiednią, stałą długość. Cięciwa jest napinana ramionami łuku. (Dawniej cięciwy wykonywano z włókien roślinnych, takich jak len, konopie czy jedwab, oraz ze ścięgien, włosia końskiego lub jelit zwierzęcych, które do tego celu były suszone i wyprawiane. Cięciwy we współczesnych łukach sportowych wykonane są z tworzyw sztucznych charakteryzujących się praktycznie zerową rozciągliwością i minimalnymi oporami w trakcie ruchu w powietrzu. Współczesne cięciwy robi się z materiałów, takich jak Fast-Flight czy Dacron – przyp. red.)

MJ: Z jakiego rzędu kosztami trzeba się liczyć jeśli chcielibyśmy skompletować sobie cały niezbędny sprzęt łuczniczy?

ZK: Łuk to koszt od 80 zł. Koszt całkowity, razem z osprzętem łuczniczym, może nawet dochodzić do 10 tys. zł. W sekcji posiadamy sprzęt do nauki dla początkujących.

MJ: Z jakiego materiału wytwarzane są strzały łucznicze?

ZK: Strzały wytwarzane są z karbonu. Jest to aluminiowa rurka powlekana karbonem.

MJ: Ile strzał przysługuje jednemu zawodnikowi?

ZK: Zawodnik posiada 1 komplet strzał, na który składa się 12 sztuk. Najlepsi zawodnicy sekcji otrzymują dwa komplety.  Największym producentem strzał jest amerykańska firma Easton.

MJ: Czym różnią się zawody halowe od zawodów na otwartych torach łuczniczych, jeśli w ogóle się różnią?

15ZK: Przede wszystkim wielkością tarczy  i odległością z jakiej się do tarczy strzela. Na hali strzelamy na 18 m. Tarcza ma średnicę 40 cm a „dziesiątka” jedynie 2 cm średnicy.

Na otwartych torach w zależności od kategorii wiekowej wyznaczane są różne odległości na jakich ustawiane są tarcze. Odległości na jakie się strzela to 30 m, 50 m, 70 m, 90 m. Do różnych odległości wykorzystywane są różne rodzaje tarcz tj. na odległość 30 m i 50 m – średnica tarczy wynosi 80 cm. Na odległościach 70 m i 90 m. strzela się do tarcz o średnicy 122 cm.

MJ: Czy istnieją jakieś specjalne techniki radzenia sobie ze stresem przed zawodami?

ZK: Zgodnie z psychologią sportu tych technik jest wiele. Przykładem może być chociażby regulacja oddechu, która przyspiesza opanowanie stresu.

MJ: Jak wygląda przygotowanie zawodnika do startu w danej konkurencji na zawodach? Co jest zalecane, określona ilość snu, jakieś specjalne suplementy by podtrzymać/poprawić koncentrację?

ZK: Zawodnik musi dbać o zdrowie, odpowiednio się odżywiać, mieć czas na odpoczynek i regenerację sił. Do każdego trzeba mieć indywidualne podejście. Oczywiście istnieją specjalne izotoniki, suplementy, które pomagają zachować równowagę organizmu.

MJ: Jakie cechy powinien mieć dobry trener łucznictwa?

ZK: Przede wszystkim powinien posiadać doświadczenie trenerskie. Łucznictwo to sport indywidualny. Do każdego zawodnika trzeba podejść indywidualnie, wypytać się  o problemy dnia codziennego, które mogą rzutować na formę. Trzeba reagować na bieżąco, posiadać bardziej pedagogiczno – psychologiczne podejście.

MJ: Dobry trener powinien posiadać doświadczenie. Zatem jaka cecha jest najbardziej pożądana u łucznika?

ZK: Łucznik przede wszystkim powinien cechować się wytrwałością.  Dlaczego? Odpowiedź jest bardzo prosta i nie odnosi się jedynie do łucznictwa. Tylko dzięki systematycznym treningom da się coś osiągnąć.
Oprócz opanowania  własnego ciała trzeba także wyczuć sprzęt, wyczuć jaka jest reakcja mięśni jeśli chodzi o dynamikę czy siłę. Kolejną bardzo ważną cechą w tej dyscyplinie sportu jest posiadanie dobrej koordynacji ruchowej, poczucie środka ciężkości, równowagi.8

MJ: Bazując na trenera wieloletnim doświadczeniu i obserwacjach, czy łucznictwo bardzo się zmieniło na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu  lat?

ZK: Na przestrzeni lat zmieniło się w łucznictwie dużo. Zmieniła się technika strzału. Sprzęt jest bardziej nowoczesny. Duże zmiany zaszły także w  sposobie przeprowadzania treningów. W dzisiejszych czasach do dyspozycji jest wiele nowych, zaawansowanych urządzeń, które pomagają w ocenie poszczególnych parametrów sportowych zawodników.

MJ: Kto obecnie uważany jest za absolutną czołówkę w światowym łucznictwie?

ZK: Obecnie prym w tej dyscyplinie sportu wiodą reprezentacje państw azjatyckich. W czołówce znajdują się też Amerykanie, Włosi, Francuzi.

MJ: Jak na tym tle wypada Polska? 

ZK: Jeśli chodzi o porównanie Polski z resztą świata i odpowiedź na pytanie w jakim miejscu w świecie jesteśmy, to trzeba podkreślić, że na pewno nie znajdujemy się na końcu stawki. Odnosimy szereg sukcesów sportowych na międzynarodowych arenach, w poszczególnych kategoriach wiekowych (senior, junior). To co przede wszystkim odróżnia nas od światowej czołówki, to brak należycie rozwiniętej łuczniczej infrastruktury sportowej. W Polsce nie posiadamy specjalistycznych obiektów całorocznych z torami łuczniczymi na wszystkie odległości. By dyscyplina się w naszym kraju rozwijała niezbędna jest inwestycja w bazę sportową z prawdziwego zdarzenia.


MJ: Wypada tylko życzyć by ta sytuacja się zmieniła. Na koniec chciałbym zapytać o sekcję łuczniczą naszego klubu. Jak trener zachęciłby osoby jeszcze niezdecydowane do wstąpienia do sekcji? Co nas wyróżnia na tle podobnych placówek?

ZK: Przede wszystkim zwróciłbym uwagę na doświadczenie wykwalifikowanej kadry trenerskiej. Sekcja łucznicza K.S. „Społem” od wielu lat klasyfikowana jest w pierwszej trójce klubów łuczniczych w Polsce. To świadczy o jakości szkolenia. Tradycje sekcji sięgają 1956 r. Wychowaliśmy wielu zawodników mogących się poszczycić tytułami Mistrzów Europy, Mistrzów Świata, Mistrzów Polski w kategoriach juniorskich i seniorskich.

Treningi odbywają się trzy razy w tygodniu (wtorek 16:00-18:00, czwartek 16:00-18:00, piątek 15:00-17:00 przyp. red.), ale jesteśmy w tej kwestii elastyczni. Istnieje możliwość indywidualnego uzgodnienia terminu treningu.

Charakteryzują nas także niskie opłaty. Miesięczna składka członkowska to kwota jedynie 40 zł.
Posiadamy dobre zaplecze treningowe – salę łuczniczą i otwarte tory łucznicze na wszystkie wymagane przepisami odległości. Zapraszamy wszystkich chętnych od 11 lat wzwyż. Górnej granicy wieku nie przewidzieliśmy :)

MJ: Dziękuję za rozmowę i przyłączam się do zaproszenia. Zachęcamy do wstąpienia w szeregi sekcji łuczniczej Klubu Sportowego „Społem”. Kontakt w sprawie zapisów: 604589517.

 Pytania zadawał Michał Jarosławski – Sekretarz Klubu Sportowego „Społem”